[Xin vui lòng đối chiếu với bài phát biểu chính thức]
Xin chào!
Thật vinh dự cho tôi khi được có mặt tại Bệnh viện Bạch Mai trong dịp quan trọng này – Ngày Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) Thế giới năm 2025 – và trước hết, tôi xin ghi nhận cam kết mạnh mẽ của quý vị trong việc giảm gánh nặng bệnh COPD tại Việt Nam.
Chủ đề Ngày COPD Thế giới năm nay là “Khó thở – Hãy nghĩ đến COPD”. Chủ đề này nhấn mạnh tác động của COPD, khuyến khích phòng ngừa và nhấn mạnh tầm quan trọng của chẩn đoán sớm và quản lý bệnh.
COPD không chỉ là vấn đề y tế – mà còn là vấn đề xã hội, kinh tế và phát triển, ảnh hưởng đến gia đình, cộng đồng và hệ thống y tế, đòi hỏi hành động tập thể mạnh mẽ từ nhiều ngành để phòng ngừa, chẩn đoán và quản lý bệnh tốt hơn.
Một trong những cách công bằng và hiệu quả nhất để mở rộng tiếp cận chăm sóc là tích hợp quản lý COPD vào hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu – phù hợp với định hướng của Chính phủ về tăng cường y tế cơ sở.
Tuy nhiên, chúng ta đều biết rằng phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, vì vậy bên cạnh việc tăng cường điều trị và quản lý COPD, chúng ta cần làm mọi điều có thể để ngăn ngừa bệnh ngay từ đầu.
WHO ước tính ít nhất 75% trường hợp COPD có liên quan đến hút thuốc. Phổi có thể bị tổn thương không chỉ bởi thuốc lá truyền thống mà còn bởi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng – vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt đối với giới trẻ.
Đây là một trong nhiều lý do WHO hoàn toàn ủng hộ lập trường mạnh mẽ của Bộ Y tế về kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam.
Tại cuộc họp COPD năm ngoái (15/11), chúng tôi đã đưa ra hai khuyến nghị quan trọng:
- Thứ nhất, tăng thuế thuốc lá để giảm khả năng tiếp cận;
- Thứ hai, cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng (HTPs).
Nhờ hành động quyết liệt của Bộ Y tế và Quốc hội, tôi rất vui mừng thông báo rằng cả hai khuyến nghị này đang trở thành hiện thực.
Ngày 30/11 năm ngoái, Quốc hội ban hành Nghị quyết 173, cấm thuốc lá điện tử và HTPs. Và ngày 14/6 năm nay, Quốc hội thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi, với lộ trình tăng thuế thuốc lá từ 2027 đến 2031.
Những biện pháp này sẽ mang lại lợi ích lớn, đặc biệt cho giới trẻ.
Tác động ban đầu của lệnh cấm đã rõ rệt: dữ liệu từ Trung tâm Chống độc tại Bạch Mai cho thấy số ca cấp cứu liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này giảm gần 70%, đặc biệt ở thanh thiếu niên.
Khi lệnh cấm được thực thi đầy đủ, chúng ta sẽ thấy tác động lớn hơn nữa, với lợi ích kéo dài trong nhiều năm tới.
Đối với thuế thuốc lá, mô hình dự báo của WHO cho thấy việc thực hiện cải cách sẽ giúp 2,1 triệu người bỏ hoặc tránh hút thuốc vào năm 2031 và ngăn ngừa 700.000 ca tử vong sớm trong những thập kỷ tới. Hai triệu người ít hút thuốc hơn đồng nghĩa với hai triệu người được bảo vệ khỏi nguy cơ bệnh hoặc tử vong liên quan đến thuốc lá – bao gồm COPD. Con số này thực sự rất lớn.
Không ngạc nhiên khi ngành công nghiệp thuốc lá tiếp tục phản đối các biện pháp này. Vì vậy, năm nay chúng tôi kêu gọi lệnh cấm thuốc lá điện tử và HTPs của Quốc hội được phản ánh đầy đủ trong các luật và chính sách liên quan – bao gồm Luật Đầu tư đang được xem xét. Đối với các bạn báo chí, chúng tôi sẽ chia sẻ thêm về chủ đề này vào tuần tới.
Thưa các đồng nghiệp, cuộc chiến chống COPD đầy thách thức, nhưng bằng cách giảm các yếu tố nguy cơ – đặc biệt từ hút thuốc và vaping – chúng ta có thể giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật cho người dân và hệ thống y tế.
Hãy biến Ngày COPD Thế giới 2025 không chỉ là dịp suy ngẫm, mà là động lực hành động vì lá phổi khỏe mạnh và một Việt Nam an toàn, vững mạnh hơn.
Xin cảm ơn cơ hội được phát biểu hôm nay. Chúc quý vị một Ngày COPD Thế giới thành công và ý nghĩa.
Xin cảm ơn!