Bài Phát biểu của Tiến sĩ Angela Pratt tại Hội thảo Kỹ thuật về Tiêu chuẩn Mũ bảo hiểm cho Trẻ em

18 March 2026

[Xin vui lòng đối chiếu với bài phát biểu chính thức]

Xin chào và chúc quý vị một buổi sáng tốt lành.

Tôi rất vui được tham dự cùng quý vị tại hội thảo quan trọng ngày hôm nay, và xin trân trọng cảm ơn các cơ quan Chính phủ cùng toàn thể các đối tác vì cam kết mạnh mẽ trong việc cải thiện an toàn giao thông tại Việt Nam.

Luật đội mũ bảo hiểm toàn dân được ban hành năm 2007 vẫn là một trong những can thiệp y tế công cộng và an toàn giao thông thành công nhất của Việt Nam. Chính sách này đã giúp tỷ lệ đội mũ bảo hiểm tăng mạnh gần như ngay lập tức, qua đó góp phần ngăn ngừa hàng nghìn ca tử vong và chấn thương nghiêm trọng. Cho đến nay, nhiều quốc gia vẫn coi Việt Nam là một hình mẫu toàn cầu về cách mà khung pháp lý mạnh mẽ, thực thi hiệu quả và truyền thông cộng đồng có thể cứu sống con người.

Tuy nhiên, mặc dù tỷ lệ đội mũ bảo hiểm ở mức cao, chất lượng mũ bảo hiểm – đặc biệt là mức độ bảo vệ dành cho trẻ em – vẫn còn là một thách thức đáng kể. Các bằng chứng cho thấy nhiều loại mũ bảo hiểm đang lưu hành trên thị trường không đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Tình trạng mũ bảo hiểm giả, mũ kém chất lượng vẫn còn phổ biến.

Những sản phẩm này có thể tạo cảm giác là đạt chuẩn, nhưng trên thực tế lại không bảo đảm khả năng bảo vệ. Trong bối cảnh mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 11.000 ca tử vong do tai nạn giao thông đường bộ và hàng nghìn người khác phải chịu những chấn thương làm thay đổi cuộc sống, thì chất lượng mũ bảo hiểm có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Như ông Greig Craft thường nhấn mạnh, nếu phần lớn thuốc lưu hành trên thị trường là thuốc giả, chắc chắn sẽ có sự phẫn nộ trong cộng đồng - và điều đó là hoàn toàn chính đáng, bởi những tác hại nghiêm trọng mà thuốc giả gây ra. Điều này cũng hoàn toàn đúng đối với mũ bảo hiểm. Mũ bảo hiểm giả gây hại vì tạo ra cảm giác được bảo vệ, trong khi thực tế lại không mang lại sự bảo vệ đó. Vì vậy, nếu như chúng ta không chấp nhận thuốc giả, chúng ta cũng không thể chấp nhận mũ bảo hiểm giả.

Đối với trẻ em, nhu cầu được bảo vệ càng trở nên cấp thiết hơn. Mỗi năm, khoảng 2.000 trẻ em và thanh thiếu niên tử vong do tai nạn giao thông đường bộ tại Việt Nam, khiến chấn thương giao thông trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở nhóm tuổi từ 5 đến 29. Trẻ em không phải là “người lớn thu nhỏ”. Với đặc điểm cơ thể đang phát triển, kích thước đầu nhỏ hơn và khả năng chịu va chạm thấp hơn, trẻ em cần các loại mũ bảo hiểm được thiết kế riêng và được kiểm định nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn.

Do đó, rõ ràng chúng ta cần hướng tới việc tăng cường các tiêu chuẩn mũ bảo hiểm dành cho trẻ em đi mô tô, xe máy. Một hướng đi khả thi là bắt đầu bằng việc cải tiến các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành, đặc biệt là các quy định liên quan đến mũ bảo hiểm cỡ nhỏ, đồng thời song song xây dựng và tiến tới ban hành một bộ tiêu chuẩn toàn diện, chuyên biệt cho trẻ em.

Việc xây dựng tiêu chuẩn quốc gia sẽ tạo nền tảng kỹ thuật rõ ràng cho các nhà sản xuất, các tổ chức chứng nhận, lực lượng kiểm tra và các cơ quan thực thi pháp luật. Quan trọng hơn, tiêu chuẩn này sẽ giúp bảo đảm rằng khi các bậc phụ huynh mua một chiếc mũ được ghi nhãn “dành cho trẻ em”, họ có thể tin tưởng rằng chiếc mũ đó thực sự bảo vệ con em mình. Mỗi trẻ em, trong mỗi hành trình tham gia giao thông, đều xứng đáng có được mức độ an toàn đó.

Bên cạnh đó, bất kỳ tiêu chuẩn nào cũng cần được hỗ trợ bởi công tác thực thi hiệu quả và truyền thông nâng cao nhận thức, đặc biệt là đối với phụ huynh và người chăm sóc trong trường hợp mũ bảo hiểm cho trẻ em.

Chúng tôi rất vui mừng khi hôm nay có sự tham gia của đầy đủ các bên liên quan để cùng thảo luận về cách thức thúc đẩy chương trình nghị sự này một cách cụ thể. Nội dung làm việc của chúng ta ngày hôm nay mang tính kỹ thuật cao, tuy nhiên xin quý vị luôn ghi nhớ mục tiêu cuối cùng và tác động thực tiễn rất rõ ràng của công việc này. Mũ bảo hiểm đạt chuẩn có thể giảm nguy cơ tử vong tới sáu lần và giảm nguy cơ chấn thương sọ não tới 74%. Đây không phải là những con số nhỏ, mà là những khác biệt mang tính quyết định giúp cứu sống mạng người.

Trong năm qua, trong khuôn khổ quan hệ đối tác an toàn giao thông thuộc Dự án 2000 tại Việt Nam, WHO vinh dự được phối hợp với Chính phủ và các đối tác nhằm tăng cường an toàn mũ bảo hiểm. Tháng 10 năm 2025, chúng tôi đã tổ chức hội thảo đầu tiên với chủ đề “Bảo vệ đầu an toàn – Tương lai vững vàng”, qua đó xác định các khoảng trống và cơ hội then chốt. Đến tháng 12 năm 2025, hội thảo thứ hai đã tập trung phân tích những thách thức liên quan đến mũ bảo hiểm kém chất lượng và nhu cầu tăng cường tiêu chuẩn cũng như giám sát thị trường.

Hôm nay, chúng ta tiếp tục xây dựng trên những kết quả đó. Tôi kêu gọi tất cả quý vị cùng phối hợp chặt chẽ trong những giờ làm việc tới, để bảo đảm rằng chúng ta sẽ rời hội thảo ngày hôm nay với các bước đi tiếp theo rõ ràng, được thống nhất và mang tính hành động cụ thể.

Việt Nam đã chứng minh được những kết quả tích cực nhờ các hành động quyết liệt trong lĩnh vực mũ bảo hiểm. Giờ đây, chúng ta có cơ hội - và cũng là trách nhiệm - để tiến thêm một bước quan trọng, tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được, hướng tới một tương lai nơi mọi người đều được an toàn khi tham gia giao thông.

Xin trân trọng cảm ơn quý vị.